Tổng thống đắc cử Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu từ EU, đặc biệt là ô tô và máy móc, nếu khối này không tăng cường nhập khẩu dầu khí từ Hoa Kỳ. Trump nhấn mạnh EU cần giúp giảm thâm hụt thương mại khổng lồ giữa hai bên bằng cách mua dầu khí của Mỹ với số lượng lớn. Động thái này là một phần trong cam kết của Trump nhằm thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu năng lượng của Hoa Kỳ, đồng thời tăng sức ép lên các đối tác thương mại.
Theo số liệu, EU hiện là khách hàng lớn của dầu khí Hoa Kỳ, chiếm 47% lượng LNG và 17% lượng dầu nhập khẩu trong quý đầu năm 2024. Mặc dù sản lượng xuất khẩu hiện tại của Hoa Kỳ đã đạt mức tối đa, Trump cam kết sẽ tiếp tục mở rộng khai thác dầu khí để đáp ứng nhu cầu. EU cho biết họ sẵn sàng đàm phán với chính quyền Trump để tăng cường hợp tác năng lượng và củng cố mối quan hệ hiện có.
Đe dọa áp thuế của Trump cũng là một phần trong kế hoạch áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng nhập khẩu toàn cầu và 60% đối với hàng hóa từ Trung Quốc. Các chuyên gia thương mại cho rằng điều này có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, gia tăng chi phí và dẫn đến các biện pháp trả đũa từ phía EU và các nước khác. Trong năm 2023, thâm hụt thương mại hàng hóa của Hoa Kỳ với EU đạt 208,7 tỷ USD. Dù Hoa Kỳ có thặng dư về dịch vụ, Trump vẫn tập trung vào hàng hóa, đặc biệt là ngành công nghiệp ô tô. Ô tô từ Đức và Ý hiện phải chịu mức thuế 2,5%, và có thể tăng lên 10% nếu Trump thực hiện lời đe dọa.
Trump cũng tuyên bố sẽ áp thuế cao đối với Mexico, Canada và Trung Quốc nếu các nước này không kiểm soát được vấn đề vượt biên và buôn bán ma túy, đặc biệt là fentanyl. William Reinsch, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho rằng EU có thể đàm phán để né tránh thuế quan bằng cách tăng cường mua dầu khí từ Mỹ. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng phần lớn các công ty lọc dầu và khí đốt châu Âu là tư nhân, chính phủ không có nhiều thẩm quyền trong việc điều hướng nguồn cung cấp trừ khi có lệnh trừng phạt hoặc thuế.
Việc tăng sản lượng xuất khẩu dầu khí của Hoa Kỳ sẽ cần đầu tư lớn, đặc biệt vào các cơ sở xuất khẩu LNG. Mặc dù nhu cầu hiện tại từ châu Âu cao, nhưng triển vọng dài hạn chưa rõ ràng do xu hướng chuyển sang năng lượng tái tạo. Các công ty có thể do dự đầu tư nếu cho rằng nhu cầu chỉ là tạm thời.
EU đã đẩy mạnh nhập khẩu dầu khí từ Hoa Kỳ kể từ khi áp đặt các lệnh trừng phạt lên Nga sau xung đột tại Ukraine năm 2022. Hoa Kỳ hiện là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, cung cấp hơn 20 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng 20% nhu cầu toàn cầu. Phần lớn dầu thô xuất khẩu của Hoa Kỳ, khoảng 2 triệu thùng/ngày, được chuyển tới châu Âu. Các quốc gia nhập khẩu lớn bao gồm Hà Lan, Tây Ban Nha, Pháp, Đức, Ý, Đan Mạch và Thụy Điển.
Châu Âu hiện gần đạt công suất tối đa trong việc nhập khẩu dầu thô từ Hoa Kỳ, và khó có khả năng tăng thêm trong năm tới do công suất hạn chế. Richard Price, nhà phân tích tại Energy Aspects, cho rằng việc đóng cửa các nhà máy lọc dầu châu Âu vào năm 2025 sẽ không giúp tăng lượng nhập khẩu. Hoa Kỳ cũng là nhà sản xuất khí đốt lớn nhất thế giới với sản lượng hơn 103 tỷ feet khối/ngày, và dự kiến xuất khẩu LNG đạt 12 bcfd vào năm 2024. EU hiện chiếm 66% lượng xuất khẩu LNG của Hoa Kỳ, với Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Đức là những thị trường chính.
Tăng trưởng sản lượng dầu của Hoa Kỳ có thể chậm lại sau năm 2030, nhưng sản lượng khí đốt có thể tiếp tục tăng để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu LNG. Chính phủ Hoa Kỳ đang xem xét mở rộng các nhà ga LNG để hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu. EU hiện nhập khoảng 2 bcfd LNG từ Nga, nhưng đang tìm cách loại bỏ nguồn cung này và chuyển sang nhập khẩu từ các đối tác khác.
